Njegove fotografije retko se objavljuju a njegovo pojavljivanje u medijima još je ređe ali mnogi kažu da je Maher al Asad, mlađi brat sirijskog predsednika Bašara al Asada, životno važan za opstanak i ostanak svoje porodice na vlasti.
Maher je zapovednik elitne jedinice koja štiti sirijski glavni grad od pobunjenika a veruje se da je on pomogao u usklađivanju akcija kojima je zaustavljeno napredovanje ustanika, skoro tri godine nakon početka sukoba. Među opozicionim aktivistima ima reputaciju brutalnog čuvara režima.
Njegov najstariji brat Basil bio je predodređen za preuzimanje vlasti poput princa kojeg je javno “mazio” otac Hafez očekujući da ga nasledi na čelu Sirije. Međutim Basil je 1994. poginuo u saobraćajnoj nesreći i to je značilo da će srednji brat Bašar, tada oftalmolog u Londonu bez ikakvog vojnog ili političkog iskustva, dobiti ulogu naslednika, što se i dogodilo nakon Hafezove smrti 2000. godine. Dva brata – Basil i Bašar, “mučenik” i predsjednik – često su zajedno prikazana na posterima.
Međutim 45-godišnji Maher odlučno se kloni “svetala pozornice”. Prijatelji, saradnici iz vojnih krugova pa i njegovi protivnici opisuju ga kao vojnika od glave do pete.
Oko 15.000 vojnika 4. oklopne divizije kojima zapovijeda uglavnom su pripadnici alavitske manjine, koji na građanski rat u Siriji gledaju kao na rat za opstanak, najbolje su plaćen, uvežban i naoružan deo sirijskih oružanih snaga. Tokom prošlih dvanaest mjeseci njegove su jedinice pokrenule nekoliko ofanziva protiv pobunjeničkih uporišta u predgrađima.
Veruje se da Maher stoji iza odlučnih akcija protiv opozicije od početka ustanka u martu 2001. godine. U aprilu je sirijska grupa Dokumentacijski centar o kršenju ljudskih prava objavila da je razgovarala s nekoliko bivših zatvorenika koji su bili nagurani u pretrpane zatvorske ćelije i fizički maltretirani u tajnim zatvorima unutar baza 4. oklopne divizije oko Damaska, u kojima su zatočene stotine Sirijaca.
Unutar poverljivog kruga oko sirijskog predsednika Maher je poznat kao zagovornik beskompromisnog odgovora na pobunjeničke akcije od početka ustanka.
“Od početka Maher je bio uveren da ustanak treba ugušiti prije nego što dođe do bilo kakvih pregovora”, rekao je direktor Centra za Bliski istok u Londonu Fawaz Gerges. “Život režima zavisi od Maherove sposobnosti da spreči pobunjenike u prodoru u Damask i obaranju režima njegovog brata…ako Damask padne, pada i režim”, dodao je on.
Najmlađi brat takođe je odigrao važnu ulogu u preoblikovanju sirijske vojske. Na početku sukoba oružane snage gubile su teritorij a iz njenih redova bježali su vojnici i oficiri. Međutim ove je godine vojska uspela ponovno uspostaviti kontrolu na terenu nizom jakih protivnapada, zaustavljajući pobunjeničke snage koje su i potisnute iz nekih gradova.
“Sirijska vojska promenila se od nepokretne vojne institucije, pune pasivnih i umornih regruta u mašinu za urbano ratovanje, punu veštih i očvrslih boraca”, upozorava Gerges.
Nakon navodnog napada hemijskim oružjem na predgrađe Damaska 21. kolovoza pobunjenički aktivisti su izjavili da su rakete s bojnim otrovom ispalili pripadnici 4. oklopne divizije, odnosno njene 155. brigade koja ima položaje na planinama iznad grada. Te tvrdnje opozicioni čelnici nisu potkrepili dokazima.
Sjedinjene Države za napad hemijskim oružjem optužile su sirijsku vojsku ali nisu posebno navele neku jedinicu iako se zna da su one pod zapovjedništvom Mahera al Asada zadužene za glavni grad.
Maherov odnos sa starijim bratom sličan je odnosu njegova oca Hafeza sa mlađim bratom Rifatom koji je bio zapovjednik elitne jedinice i koji se smatrao “čvrstom rukom” režima u prvoj deceniji nakon Hafezovog dolaska na vlast udarom 1970. godine. Ali Rifat i Hafez razišli su se sredinom 1980-ih nakon što je mlađi brat iskazao ambiciju da preuzme vodeće mesto u državi ali nije uspeo u svojim namerama i od tada je u izbeglištvu u Evropi.
Bigadni general Maher al Asad dosad nije pokazao takve ambicije a u javnost nikada nije pokazan nikakav znak neslaganja među braćom.
Kad su pobunjeničke snage 2012. izvele nekoliko napada u središtu Damaska, pri čemu je smrtno stradao i zet porodice Asad – Asef Šafkat koji je bio na visokim odbrambenim i obaveštajnim dužnostima – čuli su se neki glasovi koji su pozivali da Bašar prepusti Maheru vodeće mesto ali to nikad nije preraslo u veću akciju.
Postoje brojni izveštaji o Maherovoj okrutnosti ali dokaza je malo. Pobunjeničke vođe i aktivisti kažu da je Maher organizirao slamanje pobune islamista u zatvoru Saidnaja pokraj damaska u julu 2008. godine. Amnesty International kaže da je tada ubijeno najmanje 17 zatvorenika a drugi kažu da se radilo o najmanje 50 osoba.
Video snimak objavljen na internetu pokazuje muškarca, za kojeg opozicija tvrdi da je Maher, kako mobilnim telefonom snima tela ubijenih zatvorenika i njihove otkinute udove. Muškarac liči na brata sirijskog predsednika ali nema verodostojne potvrde da se radi o Maheru.
Penzionisani general libanske vojske Hišam Džaber, koji je proučavao sirijsku vojsku i u kontaktu je s nekimoficirima 4. oklopne divizije kaže da je Maher poznat kao “hrabar…i na neki način agresivan oficir sa velikim vojnim iskustvom. Njegovi ga vojnici vole ali ga se i boje, dodao je.
Bivši pukovnik sirijske vojske a kasnije glasnogovornik Vrhovnog vojnog veća sirijskih pobunjenika Kasim Sadedin kaže da Maher kupuje lojalnost svojih podređenih. “Daje im novac, automobile, kuće i sve što im služi za zabavu…On kontroliše zemlju i njene resurse”, naglasio je on.
Kao i njegov brat, Maher je oženjen pripadnicom sunitske većine. Sa svojom suprugom Manal Džadan i troje dece, dve kćeri i 18-mesečnim sinom, živi u vili pokraj predsedničke palate u Damasku. Njegovi rođaci kažu da je pasionirani jahač i ima imanje s konjima u Džafuru pokraj Damaska, skuplja dresove s potpisima slavnih sportista i stare motocikle.
Izvor: http://dalje.com/hr-svijet/tko-je-maher-al-assad–siva-eminencija-sirijskog-rezima/483338
Skorašnji Komentari